Οι δυνατότητες του εργατικού κινήματος και η συμβολή της ΑΝΤΑΡΣΥΑ

Μιχάλης Ρίζος

Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ δεν αντιμετωπίζει το εργατικό μαζικό κίνημα εργαλειακά ούτε στενά συνδικαλιστικά.

Για μας αποτελεί το βασικό πεδίο αλλαγής των συσχετισμών υπέρ της αντικαπιταλιστικής, επαναστατικής αριστεράς, μέσα από την ανάπτυξη της ταξικής πάλης. Με αυτή την έννοια αναγνωρίζουμε την πολιτική σημασία του εργατικού κινήματος και μάλιστα τον αυτοτελή του ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις και τη γενικότερη διαπάλη. Η παραδοσιακή και ρεφορμιστική αντίληψη στην αριστερά προσδίδει στο εργατικό κίνημα μόνο τη θέση του οικονομικού αγώνα απέναντι στον ξεχωριστό εργοδότη ή την κυβέρνηση, με στόχο τη σχετική βελτίωση της – οικονομικής – της θέσης απέναντι στο κεφάλαιο Το θέλει συμπληρωματική και εξαρτημένη δύναμη στα πολιτικά σχέδια κυβερνητικής ή κοινοβουλευτικής εναλλαγής στην καλύτερη των περιπτώσεων ή στο ρόλο του θλιβερού απολογητή της νεοσυντηρητικής, βάρβαρης επέλασης του καπιταλισμού και των κυβερνήσεων στην χειρότερη. Ή ενίσχυσης της κοινοβουλευτικής δύναμης στην περίπτωση της κοινοβουλευτικής ρεφορμιστικής αριστεράς.

Το διαζύγιο από τον οικονομισμό είναι κατάκτηση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, όπως έχει δείξει η επιμονή των δυνάμεων μας στα σωματεία να συμμετέχουν δυναμικά στους αντιπολεμικούς, αντιρατσιστικούς, αντιφασιστικούς και ευρύτερους πολιτικούς αγώνες (Τέμπη, μέτωπο με αγρότες, νεολαία κλπ).

Από αυτή τη σκοπιά αντιμετωπίζουμε τον υποταγμένο, κυβερνητικό, κρατικό συνδικαλισμό και τις παρατάξεις του. Όχι μόνο γιατί δεν κάνουν αγώνες και «κλειδώνουν» τα σωματεία αλλά γιατί και όταν προκηρύσσουν απεργίες ή κινητοποιήσεις το περιεχόμενο τους είναι εντός πλαισίου διαχείρισης, το πλαίσιο αιτημάτων δεν τα βάζει με τα κέρδη, τις ιδιωτικοποιήσεις και την ιδιοκτησία, το χρέος και τις τράπεζες, την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, την κυβέρνηση και την αστική δικαιοσύνη. Οι μορφές πάλης είναι τυποποιημένες και προσαρμοσμένες στην αστική νομιμότητα και κανονικότητα ενώ η «οργάνωση» τους είναι γραφειοκρατική και έχει πάρει διαζύγιο από διαδικασίες βάσης.

Από αυτή τη σκοπιά βλέπουμε και το ζήτημα της ενότητας στο κίνημα. Είμαστε μαζί και ενισχύουμε, κάθε ταξική, αγωνιστική, ριζοσπαστική φωνή με λογική μετώπου και κοινής δράσης χωρίς παραταξιακά όρια. Ωστόσο δεν ενωνόμαστε, δεν δίνουμε συγχωροχάρτι, κηρύσσουμε τον πόλεμο στους προδότες της τάξης μας, τους πουλημένους συνδικαλιστές, τα συνεταιράκια των υπουργών που ανταλλάσσουν θέσεις, καριέρες, πακτωλούς χρημάτων (υπόθεση Παναγόπουλου) με την καθήλωση και ενσωμάτωση της οργής και της διεκδίκησης των εργαζομένων.  

Στην ίδια ρότα, παρά τις διαφορές κινείται και το ΠΑΜΕ. Στις κρίσιμες καμπές της ταξικής πάλης υποχωρεί αντί να κλιμακώνει, αναβάλει αντί να επισπεύδει, κατακερματίζει αντί να γενικεύει. Στην ουσία κινείται εντός του πλαισίου και σχεδίου του υποταγμένου συνδικαλισμού και η όποια διαφοροποίηση του αφορά όνο τη κομματική συσπείρωση δυνάμεων για κοινοβουλευτικό support του κομματικού φορέα (κίνημα για το κόμμα και όχι κόμμα για το κίνημα).

Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ απορρίπτει τις διαπιστώσεις περί «καμένης γης» στο κίνημα, εργαζομένων «του καναπέ» και κόσμου που «δεν μιλάει» και έχει σκύψει το κεφάλι.

Οι πρόσφατες απεργίες για τα εργατικά δικαιώματα ενάντια στο 13ωρο συσπείρωσαν και κινητοποίησαν χιλιάδες εργαζόμενους. Σε μια σειρά εργασιακούς χώρους ξέσπασαν σημαντικοί κλαδικοί και επιχειρησιακοί αγώνες σε δύσκολους χώρους του ιδιωτικού τομέα (ναυτεργάτες, COSCO, ντελιβεράδες, τηλεφωνικά κέντρα κ.ά.). Οι ηρωικοί αγώνες των εκπαιδευτικών, αλλά και των εργαζόμενων στα νοσοκομεία αντιπαρατέθηκαν συνολικότερα με την κυβερνητική πολιτική. Απέναντι σε κεντρικές πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης πραγματοποιήθηκαν μαζικές πανεργατικές απεργιακές κινητοποιήσεις, ακόμα και χωρίς τη συμμετοχή της ΓΣΕΕ. Η απεργία της 28/2/2025 ήταν συγκλονιστική. Οι αντιφασιστικοί και αντιρατσιστικοί αγώνες είναι κομμάτι των αγωνιστικών και πολιτικών εμπειριών της εργατικής τάξης και της νεολαίας. Οι κινητοποιήσεις ενάντια στο έγκλημα της Πύλου έφεραν αποτελέσματα. Με δυναμισμό εμφανίζονται στο προσκήνιο φεμινιστικοί αγώνες και αγώνες ενάντια στο σεξισμό και στις διακρίσεις.

Παράλληλα αναπτύσσονται πολλές κινητοποιήσεις ενάντια στην εκμετάλλευση και την καταστροφή της φύσης, στην κατάληψη των βουνών και θαλασσών από τις ΒΑΠΕ και τις εξορύξεις. Αλλά και στις πόλεις ενάντια στην εμπορευματοποίηση και συρρίκνωση του δημόσιου χώρου.

Παρά την εντεινόμενη κυβερνητική φθορά, τις μεγάλες κινητοποιήσεις σε κεντρικά γεγονότα, παρά την εκλογική ενίσχυση της συνδικαλιστικής αριστεράς, οι αγώνες δυσκολεύονται να σπάσουν τα κλαδικά όρια και να διεκδικήσουν μια ανώτερη αγωνιστική ενοποίηση. Οι αγώνες ακόμα και όταν ηγεμονεύονται από το ΠΑΜΕ και τα συνδικάτα που ελέγχει, καθορίζονται από τα εγγενή χαρακτηριστικά αυτού του χώρου και τα όρια που θέτει.

Η ανυπαρξία ενός διαφορετικού σταθερού και μαζικού πόλου μέσα στο εργατικό κίνημα αντίπαλου στον υποταγμένο συνδικαλισμό και την  συνδικαλιστική γραφειοκρατία, καθώς και διακριτού από τα όρια του ΠΑΜΕ, δυσκολεύει αποφασιστικά την ανώτερη ενοποίηση των αγώνων. Φταίει η γραμμή και η κατεύθυνση των κυρίαρχων δυνάμεων στο κίνημα και όχι ο κόσμος για την μειωμένη ακόμα ικανότητα του για συνολικότερες ανατροπές.

Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ βλέπει στο εργατικό, μαζικό κίνημα το δρόμο της ανατροπής, κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις πολιτικοποίησης, οργάνωσης και μαζικοποίησης. Δεν είμαστε με τον κοινοβουλευτικό ούτε με τον κυβερνητικό δρόμο αλλαγής της κατάστασης και εναλλακτικής διεξόδου. Και οι δύο έχουν αποτύχει, και ιστορικά, και στην παρούσα πραγματικότητα.

Αντικρούουμε τις κατηγορίες περί σεχταρισμού τις οποίες προβάλει κυρίως η ρεφορμιστική αριστερά εναντίον των δυνάμεων της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Στην ουσία όταν μας κατηγορούν για σεχταρισμό βάζουν στο στόχαστρο το αναγκαίο πολιτικό πλαίσιο, το αντικαπιταλιστικό πλαίσιο πάλης, τη δυνατότητα του να κινητοποιεί τις μάζες και να φέρνει νίκες. Αυτό δεν το χτίζουμε κυρίως από τα πάνω στις εκλογικές διαδικασίες δευτεροβάθμιων ή τριτοβάθμιων οργανώσεων, αλλά, για να έχει αξιοπιστία, από τα κάτω, στα πρωτοβάθμια σωματεία.

Για να απαντήσουμε ουσιαστικά το θέμα της ενότητας με ανατρεπτικούς όρους στο εργατικό κίνημα, ας λύσουμε πρώτα τα «δικά μας»: Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε ως ΑΝΤΑΡΣΥΑ να πηγαίνουμε χωριστά στο εργατικό κίνημα ακολουθώντας τα ηττοπαθή σχέδια του υποταγμένου συνδικαλισμού (πχ ΓΣΕΕ ή ΠΟΕΔΗΝ) ή του ΠΑΜΕ.

Το επόμενο διάστημα οφείλουμε να συμβάλλουμε σε αγώνες για να ανατραπεί η κυβέρνηση της ΝΔ και για να ηττηθεί η πολιτική κεφαλαίου-ΕΕ-ΝΑΤΟ. Για  «Ψωμί – Ειρήνη - Ελευθερία-Δημόσια Κοινωνικά Αγαθά». Απέναντι στις ιδιωτικοποιήσεις που δολοφονούν, παλεύουμε για κρατικοποιήσεις των επιχειρήσεων που έχουν ιδιωτικοποιηθεί, χωρίς αποζημίωση για τα αφεντικά και με εργατικό έλεγχο. Παράλληλα παλεύουμε  ενάντια στην ανταποδοτική λειτουργία των κρατικών επιχειρήσεων, που έχει στόχο το κέρδος.

Παρεμβαίνουμε στους αγώνες που ξεσπάνε, ενωτικά με όλον τον κόσμο που ξεσηκώνεται προβάλλοντας τα βασικά στοιχεία του αντικαπιταλιστικού προγράμματος. Επιδιώκουμε αγώνες διάρκειας και απεργίες με σχέδιο που θα δημιουργούν ρήγματα στην πολιτική του κεφαλαίου. Η πραγματική πάλη, όπως δείχνει η μάχη της εκπαίδευσης, η πρόσφατη απεργία της ΠΕΝΕΝ κ.α. αντιμετωπίζει σύσσωμο τον κατασταλτικό και ιδεολογικό μηχανισμό του κράτους, ξεφεύγει από τον στενό συντεχνιακό ορίζοντα. Ανοίγει δρόμους στην λαϊκή οργάνωση και αυτοπεποίθηση. Παράλληλα κάτω από τη παρέμβαση των συνειδητών αντικαπιταλιστικών-επαναστατικών δυνάμεων μπορεί να αποκτά χαρακτηριστικά συνολικής ανατροπής.

Παλεύουμε για την ταξική ανασυγκρότηση του εργατικού κινήματος, των πρωτοβάθμιων σωματείων και την συγκρότηση νέων σωματείων και επιτροπών αγώνα. Θέλουμε οι αγώνες να οργανώνονται από τα κάτω, με κέντρο τα πρωτοβάθμια σωματεία και κάθε άλλη μορφή αυθεντικής συσπείρωσης των εργαζόμενων (συνελεύσεις αγώνα, συντονιστικά κ.λπ.). Να συντονίζονται με μόνιμο και σταθερό τρόπο ώστε να αναδεικνύεται ένα διαφορετικό «κέντρο» μάχης και αγώνα μέσα στο εργατικό κίνημα.

Για να αναπτύσσονται και να νικάνε οι αγώνες χρειάζεται να ξεφεύγουν από τα όρια των ηγεσιών του υποταγμένου συνδικαλισμού, της γραφειοκρατίας των ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ και άλλων μεγάλων δευτεροβάθμιων συνδικάτων. Αλλά και από την λογική των «χαμηλών πτήσεων» που επιδιώκει το ΠΑΜΕ.

Τα αιτήματα του κινήματος επιδιώκουμε να ανταποκρίνονται στα ζωτικά συμφέροντα και τις ανάγκες της εργατικής τάξης, κόντρα στις λογικές που αυτοπεριορίζονται στο «εφικτό», ή τις «δυνατότητες της οικονομίας». Να ξεφεύγουν από τον κατακερματισμό και τον συντεχνιασμό του «επιδόματος» ή της «ρύθμισης για εμάς». Να στοχεύουν στην ενότητα της τάξης αντιπαλεύοντας την επιδίωξη των κυβερνήσεων για διάσπαση και αντιπαράθεση του ενός τμήματος με το άλλο («δημόσιος- ιδιωτικός τομέας», «Έλληνες-ξένοι», «ελαστικοί και μόνιμοι εργαζόμενοι», «νέοι-παλιοί» κ.λπ.). Να συνδέουν τους οικονομικούς με τους πολιτικούς αγώνες, με την αντιπολεμική αντιιμπεριαλιστική πάλη (με κρίκους όπως η πάλη ενάντια στους εξοπλισμούς) και την πάλη κατά της ΕΕ. Να τείνουν να πολιτικοποιούνται και να ενοποιούνται παλεύοντας στην πράξη για την κατάργηση του μνημονιακού «κεκτημένου» του κεφαλαίου. Για να αναμετρηθούν νικηφόρα με την κυβέρνηση, την αστική πολιτική και τελικά την καπιταλιστική ιδιοκτησία.

Οι δυνάμεις μας στα συνδικάτα μπορούν να παίρνουν πρωτοβουλίες για απεργιακές κινητοποιήσεις, κόντρα στην παραλυτική στάση των συνδικαλιστικών ηγεσιών. Αξιοποιούμε την θετική πείρα από την απεργιακή κινητοποίηση της 10 Οκτώβρη, για να ξεσηκώσουμε όλους τους εργατικούς χώρους, συσπειρώνοντας όλο το δυναμικό που θέλει να παλέψει και να συγκρουστεί με τις επιθέσεις της άρχουσας τάξης και δεν καλύπτεται από την αναμονή και την ‘εκλογολογία’ των ηγεσιών της ρεφορμιστικής Αριστεράς. Αυτός είναι ο δρόμος για την ανάπτυξη, την κλιμάκωση και τον συντονισμό των εργατικών αγώνων «από τα κάτω». Με ενωτικές πρωτοβουλίες που θα θέτουν σε κίνηση μεγάλα τμήματα της εργατικής τάξης στα ζητήματα που αναδεικνύει η ταξική πάλη κάθε συγκεκριμένη στιγμή.

Πρωτοστατούμε στην ανάπτυξη κοινών αγώνων ντόπιων και μεταναστών/ριων. Επιδιώκουμε κοινές πρωτοβουλίες και συντονισμό των αντιρατσιστικών οργανώσεων. Συγκρουόμαστε με τις ρατσιστικές εκστρατείες της κυρίαρχης τάξης που σκοπό έχουν να διαιρέσουν και να αποδυναμώσουν όλη την εργατική τάξη.

Οργανώνουμε τη συνέχεια του κινήματος αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη, κόντρα στα «ειρηνευτικά σχέδια» του Τραμπ και των συμμάχων του, για τη διακοπή των οικονομικών πολιτικών και άλλων σχέσεων με το κράτος-δολοφόνο του Ισραήλ. Προωθούμε αντιπολεμικές απεργιακές κινητοποιήσεις. Παρεμβαίνουμε σε εταιρείες Ισραηλινών συμφερόντων, αναδεικνύουμε την τρομακτική διείσδυσης των Ισραηλινών εταιρειών real estate που αλώνουν και μεταλλάσσουν οικιστικά, περιβαλλοντικά και πολιτισμικά ολόκληρες περιοχές . Συνδέουμε αυτές τις μάχες με την πάλη ενάντια στην κλιμάκωση των εξοπλισμών, ενάντια στην εμπλοκή στις πολεμικές εξορμήσεις των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, στον αντιδραστικό ανταγωνισμό για τις ΑΟΖ. Η εργατική τάξη σε Ελλάδα, Τουρκία και Κύπρο δεν πρέπει να γίνει θυσία για τα κέρδη των εταιρειών Παίρνουμε πρωτοβουλίες που στοχεύουν στον εργατικό διεθνισμό, την κοινή πάλη και την ειρήνη μεταξύ των λαών της περιοχής. Για το κλείσιμο όλων των βάσεων που γίνονται ορμητήρια πολέμων και γενοκτονιών. Ένα εργατικό κίνημα που απαιτεί λεφτά για την Παιδεία, την Υγεία, τους μισθούς, τις ανάγκες μας και όχι για φρεγάτες και αεροπλάνα, είναι εγγύηση και για την ειρήνη.

Όλοι μαζί να συμβάλουμε στη διεύρυνση και μονιμοποίηση ανεξάρτητου πόλου, σχετικά μόνιμου συντονισμού  σωματείων, επιτροπών αγώνα, συνελεύσεων και συνδικαλιστών. Μεθοδικά και με επιμονή.  Δεν είμαστε για αγώνες γενικά αλλά για μάχες ανατροπής.