Η 6^η Συνδιάσκεψη στην εποχή των πολέμων του κεφαλαίου: Θέσεις και καθήκοντα

Σοφοκλής Καλοειδάς

Θωμάς Σαμούτης

Τοπική επιτροπή Κυψέλη-Γαλάτσι- Πατήσια

Οι εξελίξεις των τελευταίων χρόνων δείχνουν με κάθε τρόπο πως έχουμε μπει για τα καλά σε μια εποχή πολέμων του κεφαλαίου. Αν ο ρωσοουκρανικός πόλεμος που ξέσπασε το Φλέβάρη του 2022 ήταν το πρώτο επεισόδιο που συνομολογούσε σε αυτή την κατεύθυνση, η γενίκευση των μετώπων με την Μέση Ανατολή να φλέγεται από την πολεμική μανία των ΗΠΑ και του γενοκτονικού Ισραήλ φαίνεται να επιβεβαιώνει ακόμα περισσότερο αυτή την παραδοχή.

Που οφείλεται όμως αυτή η νέα εποχή που διανύουμε; Είναι αποτέλεσμα ανάδειξης κυνικών πολεμοχαρών πολιτικών; Μπορεί να αναστραφεί αν εξαφανίζονταν αυτά τα πρόσωπα ή αποτελεί ένα βαθύτερο δομικό στοιχείο στην διαμόρφωση του καπιταλιστικού συστήματος διεθνώς; Μάλλον η δεύτερη εκδοχή μπορεί να φωτίσει καλύτερα τις αιτίες που ωθούν τα αστικά κράτη να βυθιστούν σε μια καταστροφική για τους λαούς εποχή πολέμων με κίνδυνο γενικευμένης ανάφλεξης με διεθνή ή ακόμα και παγκόσμια χαρακτηριστικά.

Οι κινητήριοι μοχλοί του πολέμου

Ας ξεχωρίσουμε δυο βασικούς παράγοντες που ωθούν τον σημερινό ολοκληρωτικό καπιταλισμό να διαλέξει την πολεμική αναμέτρηση με κίνδυνο ακόμη και άμεσης σύγκρουσης των μεγάλων καπιταλιστικών κέντρων και την βίαια αναδιάταξη σφαιρών επιρροής, ζωνών πολιτικού και οικονομικού ελέγχου πάνω στο χάρτη.

Ο πρώτος παράγοντας εντοπίζεται στην τελματώδη κατάσταση της καπιταλιστικής οικονομίας διεθνώς. Η ανοιχτή πληγή που άφησε η δομική κρίση του 2008 ταλαιπωρεί ακόμα τις καπιταλιστικές οικονομίες. Η κρίση της πανδημίας ποτέ δεν οδήγησε στην ραγδαία επανάκαμψη που υπόσχονταν οι αστοί αναλυτές και ο κίνδυνος η ασθματική ανάπτυξη των τελευταίων χρόνων να τρανταχτεί εκ νέου από κρισιακά φαινόμενα είναι υπαρκτή και αναγνωρίσιμη ακόμα και από τα αστικά επιτελεία. Για τα ανεπτυγμένα καπιταλιστικά κέντρα το τέλμα μοιάζει ακόμα μεγαλύτερο τόσο για τις ΗΠΑ που προσπαθούν να συγκρατήσουν την παλιότερη δυναμική τους, πόσο μάλλον για την γερασμένη ΕΕ που βλέπει την συρρίκνωση ή την στασιμότητα να χτυπάει την πόρτα των ηγέτιδων χωρών της (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία).

Αυτό το τέλμα βρίσκει σαν πρώτο αποδέκτη την επίθεση στον εσωτερικό των χωρών με την καταλήστευση του εργατικού εισοδήματος και των δικαιωμάτων, την προσπάθεια αναδιάταξης της σχέσης μισθών/κερδών υπέρ του κεφαλαίου σε ιστορικές διαστάσεις. Η άλλη όψη του νομίσματος είναι η εξωτερική πολιτική στην οποία ο αστικός ανταγωνισμός παίρνει οξυμένα χαρακτηριστικά. Ο οικονομικός πόλεμος αναδιατάσσει την διεθνοποίηση του κεφαλαίου, χωρίς να την αναιρεί, ‘’σφίγγει’’ στο εσωτερικό τους τις διεθνείς συμμαχίες και ολοκληρώσεις, χωρίζει πιο ξεκάθαρα στρατόπεδα. Αυτή η ανάγκη των αστικών τάξεων να αναδιανείμουν την πίτα δεν μένει αυστηρά στο οικονομικό πεδίο αλλά ντύνεται στα χακί. Λαμβάνει στρατιωτική πρωτοβουλία και οδηγεί στο ξέσπασμα του πολέμου για να επιβληθεί στην αντίπαλη αστική τάξη.

Ερχόμαστε, έτσι, στον δεύτερο παράγοντα. Η οικονομική και πολιτική κυριαρχία ή ηγεμονία που πρότερα γνωρίζε η υφήλιος συγκλονίζεται για να μπορέσει να υπάρξει διατήρηση της με νέους όρους ή αναδιανομή της πίτας. Οι ΗΠΑ σαν κυρίαρχος της πρότερης κατάστασης αναδιαμορφώνει τις σχέσεις με την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, πολλές φορές με όρους ανταγωνισμού και υποτίμησης, διατηρώντας όμως το στρατόπεδο που έχει χτίσει. Είναι η προσπάθεια να προλάβει στην ‘’κούρσα κυριαρχίας’’ την αναδυόμενη Κίνα και το υπο διαμόρφωση στρατόπεδο που χτίζει από κοινού με Ρωσία αλλά και άλλες περιφερειακές καπιταλιστικές δυνάμεις. Ένα μπλοκ που δεν μπορεί ακόμα να συγκριθεί σε συνοχή, παρά τους τριγμούς, οικονομική και στρατιωτική δύναμη με το ‘’δυτικό’’. Ανάμεσα σε αυτά τα δεδομένα συνθλίβεται η απάτη ενός πολυπολικού κόσμου δίκαιης και ειρηνικής μοιρασίας και συνύπαρξης, όπως τον οραματιζόταν κάθε καπιταλιστικό κέντρο με τους όρους του. Η λήξη της αιματοβαμμένης ‘’Pax’’ Americana και της παντοκρατορίας ΗΠΑ-ΕΕ, που ελάχιστη σχέση με ειρήνη και ευημερία είχε, γεννάει αντιφάσεις, βασισμένες όμως στην κούρσα εξοπλισμών διεθνώς, την άγρια εκμετάλλευση και καταπίεση της εργατικής τάξης και την προετοιμασία ή την διεξαγωγή πολεμικών συγκρούσεων που ήδη εκτυλίσσονται.

Τελικά, τα πρόσωπα της πολιτικής γίνονται εκφραστές αυτών των παραγόντων. Ο Τραμπ, σαν χαρακτηριστικότερο πρόσωπο της αντιδραστικής αυταρχικής στροφής του διεθνούς αστικού πολιτικού συστήματος αποτελεί φαινόμενο απότοκο αυτών των παραγόντων. Για αυτό και αποτελεί διεθνή τάση και αστική ανάγκη που σέρνει στον βούρκο της το σύνολο των αστικών δυνάμεων σε πιο επιθετικές και αντιδραστικές θέσεις. Δεν είναι η παράνοια, η ‘’αυτοκρατορική’’ μανία ή ο πολεμοχαρής κυνισμός κάποιων ηγέτων, αν και πολύ συχνά διακατέχονται από αυτά, που ωθεί στην καπιταλιστική βαρβαρότητα αλλά τα αδιέξοδα του καπιταλιστικού συστήματος που φέρνουν στο προσκήνιο αυτά τα πρόσωπα και αστικά ρεύματα, χωρίς να υποτιμηθούν οι επιλογές που αυτά παίρνουν.

Οι ΗΠΑ παραμένουν ο μεγαλύτερος εμπρηστής του πλανήτη

Οι ΗΠΑ προσπαθούν να προλάβουν καταστάσεις για να διατηρήσουν την πρωτοκαθεδρία στην επιβολή της μιζέριας του ολοκληρωτικού καπιταλισμού. Εκτιμάει πως ο στραγγαλισμός της οικονομικής ανόδου των αντιπάλων αστικών κρατών της (Κίνα, Ρωσία) απαιτεί ‘’προληπτική’’ χρήση των πεδίων που υπερτερεί σαφώς. Την στρατιωτική υπεροχή της και την χρήση δασμών.

Για αυτό και λαμβάνει πρωτοβουλίες. Για χρόνια ήταν ο βασικότερος πυλώνας στρατιωτικής υποστήριξης της Ουκρανίας στον πόλεμο με την Ρωσία με ανταλλάγμα το ξεπούλημα ό,τι απομείνει από πλουτοπαραγωγικές πηγές στην χώρα την μεταπολεμική εποχή. Αλλάζοντας προτεραιότητες στρέφεται στην Βενεζουέλα με την απαγωγή του προέδρου Μαδούρο και ανοίγει πόλεμο με το Ιράν μαζί με τον γενοκτονικό σύμμαχο του το Ισραήλ. Ενεργειακές πηγές και εμπορικοί δρόμοι το κοινό στοιχείο σε όλες τις περιπτώσεις. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς την σημασία αυτών των κρατών για την παραγωγή πετρελαίου. Αρκεί να αναλογιστεί και την σχέση Κίνας και Ρωσίας με την Βενεζουέλα σαν πύλη για την Λατινική Αμερική. Και το Ιράν σαν περιφερειακό παράγοντα στην Μέση Ανατολή που περνά η ‘’Belt and Road Initiative’’ (νέος ‘’δρόμος του Μεταξιού’’) της Κίνας και ο ‘’Διεθνής Βόρειος-Νότιος Μεταφορικός Διάδρομος’’ της Ρωσίας προς την Ινδία, κομβικό μετά την στροφή από την ευρωπαϊκή αγορά.

Ενάντια στον πόλεμο που εξαπολύεται στο Ιράν – Ήττα των ΗΠΑ και του Ισραήλ

Σε αυτό το φόντο κύρηχθηκε και ο πόλεμος από πλευράς των ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν σαν πιο πρόσφατο προϊόν της εποχής πολέμων του κεφαλαίου. Οι παράγοντες που αναλύθηκαν παραπάνω έρχονται να δέσουν με το σχέδιο για την Μέση Ανατολή που οραματίζεται το Ισραήλ. Στον βαθμό που υπηρετεί τα συμφέροντα των ΗΠΑ για την περιοχή αγκαλιάζεται θερμά. Ανοίγει την δυνατότητα κανονικοποίησης των σχέσεων των σύμμαχων θεοκρατικών αραβικών μοναρχιών με το Ισραήλ, ανάπτυξης εμπορικών και ενεργειακών συνεργασίων, να σταθεροποιηθεί η παρουσία των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και η οικονομική και ενεργειακή εκμετάλλευση και συνεργασία καθώς και να αντιμετωπιστούν τα αντίπαλα σχέδια που αναφέρθηκαν προηγουμένως. Σε αυτό το ψηφιδωτό, ο ηρωικός δίκαιος απελευθερωτικός αγώνας της παλαιστινιακής αντίστασης , η γενοκτονία των παλαιστινίων η σφαγή και κατοχή των λιβανέζων αποτελούν αδιάφορα ψιλά γράμματα στις εξισώσεις των αστικών επιτελείων σε ΗΠΑ και ΕΕ.

Με δεδομένα όσα έχουν αναλυθεί, ο πόλεμος στο Ιράν σίγουρα δεν σχετίζεται με κανένα από τα, γρήγορα εναλλασόμενα, επιχειρήματα που παρουσίασε το επιτελείο του Τραμπ. Αποτελεί έναν αδικό επιθετικό πόλεμο απέναντι στο Ιράν με ευρύτερες στοχεύσεις όπως αναλύθηκε. Δεν πρέπει να υπάρξει καμία ταλάντευση σε σχέση με την υπεράσπιση του ιρανικού λαού. Η αστική συστημική προπαγάνδα προσπαθεί να την χλευάσει σε ‘’υπεράσπιση των μουλάδων’’. Η προπαγάνδα αυτή μέσα στα άλλα αφελώς προσπαθεί να εμφανίσει την στρατιωτική επέμβαση σαν υπεράσπιση της λαϊκής εξέγερσης που εκτυλίχθηκε πριν 3 μήνες στο εσωτερικό του Ιράν. Λες και οι βόμβες που αιματοκυλίζουν άμαχους ιρανούς κατά χιλιάδες συνιστούν απελευθέρωση. Λες και η διάλυση της χώρας μπορεί να υποσχεθεί ένα καλύτερο αύριο για την ταξική πάλη ή την ευημερία του λαού. Είναι τόσο μακρινή ιστορία η μοίρα του Ιράκ, της Συρίας, της Λιβύης ή του Αφγανιστάν με όλες τις εκδοχές κατάληξης των αμερικάνικών-ΝΑΤΟϊκών ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων;

Τελικά, στο Ιράν δεν υπάρχει μόνο κάποιο καθεστώς μουλάδων αλλά και ένας λαός που έχει ανάγκη στήριξης. Και αυτός ο αλλός αν απέδειξε μια φορά πως ασφυκτία κάτω από τον αυταρχισμό των κυβερνητών του, πολύ περισσότερο έχει αποδείξει διαχρονικά την αντίθεση του να γίνει λαός-παρίας στα χέρια των ληστρικών ιμπεριαλιστικών σχεδίων των ΗΠΑ-Ισραήλ και της σύμμαχης ΕΕ. Για αυτό, για εμάς δικαιώνεται η άποψη «Απέναντι στις ΗΠΑ «είμαστε όλοι Ιρανοί και Ιρανές». Απέναντι στο θεοκρατικό, δεσποτικό καθεστώς, είμαστε με τον λαϊκό ξεσηκωμό».

Οι ΗΠΑ μέσα από τον πόλεμο που ξεκίνησαν φάνηκαν να φαντασιώνονται μια κατάληξη αλά Βενεζουέλα. Ένα αστραπιαίο νικηφόρο πόλεμο με συνθηκολόγηση και αλλαγή του καθεστώτος ή την ανάδειξη κάποιας συμφιλιωτικής τάσης εντός του καθεστώτος που θα συνεργαστεί μαζί τους. Το σενάριο αυτό μοιάζει πλέον αδιέξοδο με βάση την πραγματικότητα και με υπαρκτό ρίσκο ταπείνωσης των ΗΠΑ σε κάθε ενδεχόμενο. Από την μία, η εμφάνιση μιας εικονικής ‘’νίκης’’ που θα αποτελεί ήττα γοήτρου και μήνυμα αδυναμίας διεθνώς και άδειασμα του Ισραήλ για το πώς θα συνεχίσει την αντιπαράθεση με το Ιράν. Από την άλλη, η κλιμάκωση μέσω χερσαίας επέμβασης, ακόμη και περιορισμένης, με κίνδυνο να εμπλακεί χωρίς ορίζοντα, μεγάλους αριθμούς νεκρών στρατιωτών και τριγμούς αποσταθεροποίησης υπό το βάρος της κατακραυγής στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Σε κάθε περίπτωση το φονικό σχέδιο των ΗΠΑ-Ισραήλ πρέπει να ηττηθεί ρίχνοντας στα βράχια και όσα επιδιώκει, αποδεικνύοντας πως ακόμα και αυτοί που φαίνονται παντοδύναμοι μέσα στην αδικία τους μπορούν να ηττηθούν.

Η ελληνική εμπλοκή: τεράστιοι κίνδυνοι για τον λαό,…

Κυβέρνηση και κεφάλαιο, σε σύμπνοια με την ΕΕ, ποντάρουν τα ρέστα τους στην στρατηγική επιλογή συμπόρευσης με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ προσδοκώντας ο ρόλος του πιστού συμμάχου να αποφέρει πολλαπλά οικονομικά και γεωπολιτικά κέρδη. Για αυτό παραμένει συντονιστής της ευρωενωσιακής αποστολής Aspides στην Ερυθρά Θάλασσα, έπαιξε ενεργό ρόλο στην υπεράσπιση των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων στην Σαουδική Αραβία με την αποστολή συστοιχίας Patriot και στέλνει φρεγάτες βοηθητικά για την αεράμυνα του Ισραήλ στην Αν. Μεσόγειο, συζητά την συμμετοχή σε διεθνές στρατιωτικό σώμα κατοχής στην Γάζα.

Η πολεμοκάπηλη στάση της ελληνικής κυβέρνησης με την πλήρη στήριξη στην ιμπεριαλιστική επέμβαση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, δεν στερείται μόνο οποιασδήποτε ηθικής νομιμοποίησης, αλλά ενέχει και θανάσιμους κινδύνους για το λαό. Οι εικόνες από τις Αμερικανικές βάσεις στις χώρες του κόλπου οι οποίες σφυροκοπούνται από βαλλιστικούς πυραύλους και από χιλιάδες Ιρανικά ντρόουνς, δεν μπορούν παρά να δημιουργούν συνειρμούς για το τι πρόκειται να συμβεί σε περίπτωση στοχοποίησης της αμερικανικής βάσης της Σούδας ή βάσεων του ελληνικού στρατού που αξιοποιούνται από τις ΗΠΑ (Λάρισα, Αλεξανδρούπολη, Στεφανοβίκειο κα.). Ιδιαίτερα ο αναβαθμισμένος ρόλος της Σούδας στα σχέδια των ΗΠΑ στη μέση Ανατολή και στην επίθεση στο Ιράν την καθιστά στόχο πρώτης γραμμής όσο ανασταλτικός και να είναι ο παράγοντας της χιλιομετρικής απόστασης. Η θέαση ενός ντρόουν ή ενός πυραύλου πάνω από την Κρήτη δεν φαντάζει πλέον απίθανη περίπτωση. Όμως οι συνέπειες της πολεμικής εποχής στην οποία έχουμε εισέλθει βιώνονται ήδη από το λαό.

Το Ιράν αποτελεί έναν από τους βασικούς παραγωγούς και προμηθευτές αργού πετρελαίου της παγκόσμιας οικονομίας. Ο πόλεμος εναντίων του, η στοχοποίησης των ενεργειακών του εγκαταστάσεων και η αντίδραση με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ενός από τα πιο κρίσιμα σημεία διέλευσης της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας αποτυπώθηκαν άμεσα στην τιμή των καυσίμων. Η ραγδαία άνοδος των τιμών των καυσίμων κίνησης εντείνει ακόμα περισσότερα την ακρίβεια που μαστίζει τα λαϊκά νοικοκυριά.

Αρχικά, οι τωρινές τιμές σε βενζίνη και diesel κίνησης καθιστούν απαγορευτική για μεγάλο τμήμα της κοινωνίας την αξιοποίηση των οχημάτων της για τις καθημερινές ανάγκες μετακίνησης. Ιδιαίτερα χρειάζεται να συνυπολογίσουμε ότι η χρήση των μέσων μαζικής μεταφοράς δεν αποτελεί σε πολλές περιπτώσεις εναλλακτική. Στην Αθήνα και σε μεγάλες πόλεις το δίκτυο είναι ελλιπές και σε μεγάλο μέρος της επαρχίας ουσιαστικά ανύπαρκτο. Ταυτόχρονα οι αυξήσεις στα καύσιμα αξιοποιούνται από το κεφάλαιο στο χώρο των μεταφορών για περαιτέρω αυξήσεις σε ακτοπλοϊκά, αεροπορικά και στα εισιτήρια των ΚΤΕΛ.

Το δικαίωμα σε προσιτές, ασφαλείς μεταφορές για όλο τον λαό τίθεται ακόμα πιο έντονα υπό αμφισβήτηση.

Επιπλέον η τρομακτική άνοδος του πετρελαίου κίνησης που ήδη φτάνει το 50% θα οδηγήσει σε μια ακόμα έκρηξη των τιμών και ιδιαίτερα στα ήδη διατροφής και πρώτης λαϊκής ανάγκης.

Το diesel αποτελεί το κύριο καύσιμο της διακομεταστικής αλυσίδας. Όποια αύξηση της τιμής του, αποτυπώνεται άμεσα στο ράφι και στη τσέπη του λαϊκού νοικοκυριού. Ταυτόχρονα αποτελεί ένα ακόμα πλήγμα για τους φτωχούς αγρότες με τα κόστη παραγωγής να εκτοξεύονται τόσο όσον αφορά τα καύσιμα, αλλα και τα λιπάσματα.

Επιταχύνεται έτσι το ξεκλήρισμα της μικρής αγροτιάς και η αύξηση τιμών στα αγροτικά προϊόντα. Η αύξηση των ναύλων και στα φορτηγά πλοία εντείνει ακόμα περισσότερο τις πληθωριστικές τάσεις. Η όξυνση της ακρίβειας ενισχύεται και από την άνοδο του κόστους παραγωγής και βιομηχανικών προϊόντων λόγω του αυξημένου κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας. Το κόστος παραγωγής και μεταφοράς επιχειρείται άλλη μια φορά να μετακυλιστεί στον κόσμο της δουλειάς. Οι οικονομικές επιπτώσεις όμως δεν σταματούν στην πληθωρισμό σε μεταφορές, τρόφιμα και προϊόντα. Αυξήσεις παρατηρούνται στα ήδη δυσβάσταχτα τιμολόγια ρεύματος και στο κόστος θέρμανσης βυθίζοντας ακόμα μεγαλύτερο τμήμα του λαού στην ενεργειακή φτώχεια.

H όξυνση της ακρίβειας με αφορμή τον πόλεμο στο Ιράν έρχεται να προστεθεί σε ένα πλαίσιο συνολικής πολεμικής προετοιμασίας την οποία πληρώνει ήδη ο λαός. Η διαρκής αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, η διοχέτευση τεράστιων πόρων σε εξοπλιστικά προγράμματα στο πλαίσιο και του “ReArm Europe” έρχονται σε αντίθεση με τις κοινωνικές ανάγκες. Ο λαός δεν έχει τίποτα να κερδίσει από την εμπλοκή της Ελλάδας και του πολεμοκάπηλου ελληνικού κεφαλαίου στον πόλεμο στο Ιραν. Αντιθέτως, βιώνει έντονα τις συνέπειες του στην καθημερινή του ζωή.

... ευκαιρίες για το κεφάλαιο

Από την άλλη πλευρά η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε την εμπλοκή της χώρας και τη συμπόρευση με ΗΠΑ και Ισραήλ. Η μετακίνηση συστοιχιών αντιπυραυλικών συστημάτων Patriot στην Κάρπαθο και στη βόρεια Ελλάδα, η αξιοποίηση βάσεων επί ελληνικού εδάφους για την επίθεση στο Ιράν, η αποστολή πολεμικών αεροσκαφών στην Κύπρο με αφορμή την στοχοίηση του Βρετανικού εδάφους του Ακρωτηρίου, η αξιοποίηση των ελληνικών φρεγατών στα επιχειρήσεις των ΗΠΑ δεν αφήνουν κανένα περιθώριο για να αμφισβητηθεί το μέγεθος της εμπλοκής. Επιπρόσθετα η κατάρριψη Ιρανικών πυραύλων με χρήση ελληνικών Patriot που φυλάσσουν τον εναέριο χώρο της Σαουδικής Αραβίας καθιστά την εμπλοκή άμεση και εμπλέκει τον ελληνικό λαό σε θανάσιμους κινδύνους.

Η επιλογή της ελληνική κυβέρνησης δεν γίνεται εν κενώ. Η αστική τάξη της χώρας προσδοκά σε πολλαπλά οφέλη από την εμπλοκή της χώρας στην πολεμική προετοιμασία και συγκεκριμένα στον πόλεμο στο Ιράν. Με την επικείμενη λήξη του προγράμματος του ταμείου ανάκαμψης που αποτέλεσε τη βασική πηγή κερδών για την πλειοψηφία των μεγάλων καπιταλιστικών ομίλων που δραστηριοποιούνται σε κρίσιμους κλάδους όπως η τεχνολογία, εντείνεται ο ανταγωνισμός για τη συμμετοχή και την εξασφάλιση επενδυτικών πακέτων συσχετιζόμενων με το πρόγραμμα “ReARM Europe”. Ήδη η μερίδα από το υπέρογκο πακέτο των 800 δις ευρώ, αν και μικρότερή από όσο προσδοκούσε, κυμαίνεται σε 770 εκ. ευρώ. Η πολεμική βιομηχανία μοιάζει για τους έλληνες καπιταλιστές χρυσή ευκαιρία. Μην ξεχνάει κανείς και την εισροή ισραηλινών κεφαλαίων και οι συμπράξεις σε αυτό τον τομέα που ανοίγει κι άλλο τις ορέξεις των εγχώριων βιομήχανων και του στρατιωτικού κατεστημένου.

Επιπρόσθετα το ελληνικό κεφάλαιο επιχειρεί να έχει πολλαπλά οικονομικά οφέλη και από τον εν εξελίξει πόλεμο. Το κατασκευαστικό κεφάλαιο επιδιώκει να αναλάβει το μερίδιο της πίτας που το αναλογεί από την ανοικοδόμηση της λωρίδας της Γάζας με την αποστολή και ελληνικού στρατιωτικού τάγματος, της Συρίας και της Ουκρανίας μετά το πέρας του πολέμου. Το ενεργειακό κεφάλαιο προσβλέπει σε κέρδη σε πολλαπλά πεδία. Τα Ελληνικά Πετρέλαια σε συνεταιρισμό με τη Chevron και την Exxon Mobil διεκδικούν κομμάτι από την πίτα των εξορύξεων στην ανατολική μεσόγειο και όπως και η Motor Oil προσβλέπουν σε τεράστια κέρδη από την αύξηση της τιμής των καυσίμων. “Υπερκέρδη” για άλλη μια φορά αναμένεται να εμφανίσουν οι εταιρείες-πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας εκμεταλευόμενες τη συγκυρία για την περαιτέρω αφαίμαξη του λαού, όπως και οι μεγάλοι παίκτες του εμπορίου.

Κυρίαρχος κερδισμένος της συγκυρίας είναι το ελληνικό εφοπλιστικό κεφάλαιο. Η αναδιάταξη των ενεργειακών ροών, έχει οδηγήσει σε εκτίναξη των ναύλων στη διεθνή ναυτιλία, ιδιαίτερα στα δεξαμενόπλοια και στα πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Η αυξημένη ζήτηση για μεταφορά αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη, ως υποκατάστατο των ρωσικών ροών, δημιουργεί ένα περιβάλλον υψηλής κερδοφορίας για τους εφοπλιστικούς ομίλους. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ελληνικός εφοπλισμός αξιοποιεί τη συγκυρία, αυξάνοντας τα έσοδά του μέσω της μεταφοράς αμερικανικού LNG προς ευρωπαϊκούς τερματικούς σταθμούς, συμβάλλοντας παράλληλα στη στρατηγική μετατροπής της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο διαμετακόμισης στην Ανατολική Ευρώπη.

Νέα δεδομένα για τον αντιδραστικό ελληνοτουρκικό ανταγωνισμό

Πέραν όμως των οικονομικών ωφελειών που επιδιώκει να έχει από την συστράτευση με τον άξονα ΗΠΑ-Ισραήλ και με την εμπλοκή της στις πολεμικές εξελίξεις, η ελληνική αστική τάξη επιδιώκει να ενισχύσει και την θέση της απέναντι στην αστική τάξη της Τουρκίας. Για αυτό και αναβαθμίζει με συμφωνίες (τελευταία το 2026) τον άξονα Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά. Ήδη από τον γενοκτονικό πόλεμο του Ισραήλ απέναντι στους παλαιστινίους το 2023 φάνηκε ότι η περιοχή της Αν. Μεσογείου θα γνωρίσει νέες ισορροπίες που θα φέρουν ξανά στο προσκήνιο τις ορέξεις της ελληνικής και τούρκικης αστικής τάξης να τις αξιοποιήσουν.

Σε αυτό το πλαίσιο ενισχύεται η στρατιωτική παρουσία στο ανατολικό Αιγαίο και στέλνονται F-16 και φρεγάτες στην Κύπρο. Αφορμή η επίθεση με drone στην βρετανική βάση του Ακρωτηρίου που φάνηκε ότι αποτελεί άλλοθι με βλέμμα στραμμένο απέναντι στην Τουρκία και άμεση αποστολή τούρκικων αεροσκαφών στο κατεχόμενο τουρκοκυπριακό τμήμα. Ο κίνδυνος για επικίνδυνη περαιτέρω στρατιωτικοποίηση της Κύπρου μοιάζει όλο και πιο υπαρκτός. Η ελληνική αστική τάξη τελικά προσβλέπει πως η εμπλοκή στον πόλεμο στο Ιράν και αποδυνάμωση του καθεστώτος θα επιφέρει μείωση της επιρροής της Τουρκίας στην περιοχή και θα εξασφαλίσει τα οικονομικά συμφέροντα του ελληνικού κεφαλαίου έναντι του τουρκικού.

Σε αυτό το πλαίσιο θα οξυνθεί ξανά ο αντιδραστικός ανταγωνισμός και από τις δύο πλευρές για τον καθορισμό ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο, για τον έλεγχο και την παραχώρηση κοιτασμάτων στους πολυεθνικούς ενεργειακούς ομίλους και για τον έλεγχο χερσαίων και θαλάσσιων δρόμων μεταφοράς πετρελαίου και LNG. Η τυχοδιωκτική στάση του ελληνικού καπιταλισμού εμπλέκει τον λαό σε επικίνδυνα μονοπάτια με τον ανταγωνισμό στο οικονομικό επίπεδο να πάει χέρι χέρι με το κίνδυνο πολεμικής κλιμάκωσης.

Ο λαός δεν έχει τίποτα να κερδίσει από την συμπόρευση με τα σχέδια του ελληνικού κεφαλαίου και των κυβερνήσεων που το υπηρετούν. Η εξασφάλιση των κερδών τους μπορεί να προσφέρει μόνο φτωχοποίηση για την κοινωνία στο πιο αισιόδοξο σενάριο, ενώ ενέχει μονιμός και όλο και πιο ορατός ο κίνδυνος της πολεμικής καταστροφής.

Το αντιπολεμικό κίνημα και η συμβολή της αντικαπιταλιστικής αριστεράς

Η εποχή των πολέμων του κεφαλαίου δεν μπορεί να βρεί τον λαό θεατή. Η σύνδεση των πολεμικών γεγονότων με το κοινωνικό ζήτημα, οι συνέπειες των πολεμικών μετώπων και ο κίνδυνος μεγαλύτερης γενίκευσης είναι συνθήκες που η ανάδειξη ενός μαζικού αντιπολεμικού κινήματος καθίσταται αναγκαίος όρος για να μπορέσει η εργατική τάξη και η νεολαία να αναπνεύσει. Η προηγούμενη περίοδος ανέδειξε ένα ισχυρό κίνημα αλληλεγγύης για την Παλαιστίνη και στην Ελλάδα, ακόμα και αν δεν κατάφερε να φτάσει στην έκταση των αντίστοιχων ευρωπαϊκών ή του αμερικάνικου. Παρόλαυτα, αποτελεί βάση και παρακαταθήκη για την επόμενη μέρα. Απαιτείται το βάθεμα της απονομιμοποίησης των αστικών πολεμικών επιδιώξεων στη εργατική συνείδηση, την απόσπαση του λαού από την συναίνεση που προσπαθεί να χτίσει η κυβέρνηση της ΝΔ και τα αστικά επιτελεία ανεπιτυχώς, να περάσει από την η κοινωνική πλειοψηφία από την‘’σιωπηλή’’ διαφωνία στην λήψη δράσης.

Αν η εμφάνιση του αντιπολεμικού κινήματος είναι αναγκαίος όρος για την περίοδο, ικανός όρος για να μετρήσει βήματα και να χτυπήσει αποφασιστικά τα αστικά σχέδια είναι η κατεύθυνση που θα πάρει. Για αυτό η αντικαπιταλιστική αριστερά πρέπει να πρωτοστατήσει ώστε το αντιπολεμικό κίνημα να είναι ενωτικό, ταξικό, αντιιμπεριαλιστικό και διεθνιστικό. Να συγκρούεται με τις αιτίες που γεννούν τους πολέμους σήμερα. Την λογική του κέρδους, τον αστικό ανταγωνισμό, την εντεινόμενη εκμετάλλευση και καταπίεση απέναντι στον ‘’εχθρό λαό’’, τους ίδιους τους θεμέλιους λίθους του κεφαλίου που γεννούν αυτή την εποχή. Για αυτό είναι ανάγκη το αντιπολεμικό κίνημα να θεμελιωθεί γύρω από το εργατικό κίνημα και την νεολαία. Με την εμπλοκή σωματείων, λαϊκών πρωτοβουλιών, εργατικών συλλογικοτήτων, φοιτητικών συλλόγων και μαθητών. Να συγκρούεται με την περιστολή των ελευθεριών και δημοκρατικών δικαιωμάτων. Να αγκαλιάσει τους μετανάστες και πρόσφυγες της χώρας μας σαν υποκείμενα που γνωρίζουν τι σημαίνει πόλεμος και διωγμός και σαν αποδέκτες της πιο βάναυσης εκμετάλλευσης και καταπίεσης. Να συνδεθεί με τους φαντάρους και τους στρατιώτες που δεν έχουν κανέναν λόγο να πολεμήσουν για ξένα προς τον λαό τους συμφέροντα.

Η κυβέρνηση της ΝΔ με την ουσιαστική συμφωνία και της αστικής αντιπολίτευσης, παρά τα επικοινωνιακά παιχνίδια, ουσιαστικά προσπαθεί να δικαιολογήσει την εμπλοκή στα σημερινά πολεμικά μέτωπα υπό το πρίσμα της υπεράσπισης των εθνικών συμφερόντων απέναντι στην Τουρκία. Από την μία, προσπαθεί με αυτό τον τρόπο να αποσπάσει συναίνεση στην επικίνδυνη πρόσδεση πίσω από τις ΗΠΑ, την ΕΕ και το Ισραήλ αλλά ομολογεί έμμεσα και τις διαθέσεις για να προλάβει την αντίπαλη αστική τάξη στο πεδίο του ανταγωνισμού τους. Έτσι, η αντιπολεμική πάλη σήμερα οφείλει να είναι αντικυβερνητική με διπλό τρόπο. 1^ον, να στρέφεται απέναντι στην κυβέρνηση που μας εμπλέκει σε περιπέτειες που ο λαός ήδη πληρώνει με τον ιδρώτα του και καθόλου απίθανο και με αίμα. 2^ον, για να προλάβει τις καιροσκοπικές επιδιώξεις κλιμάκωσης του ελληνοτουρκικού ανταγωνισμού στις νέες ισορροπίες που υπάρχουν. Μόνο η ΑΝΤΑΡΣΥΑ και άλλες δυνάμεις της αντικαπιταλιστικής αριστεράς μπορούν να δώσουν αυτή την αναγκαία διάσταση, καθώς το σύνολο της κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης αναπαράγει στο ζήτημα αυτό το αφήγημα της «εθνικής στρατηγικής», χωρίς να εξαιρείται από αυτό ούτε το ΚΚΕ, παρά την αντίθεσή του στο ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ.

Μια τέτοια κατεύθυνση απαιτεί και το δικό της ‘’επιτελείο’’. Προκύπτει ξανά η ανάγκη η ΑΝΤΑΡΣΥΑ να πρωταγωνιστήσει ώστε να βαθύνει η κοινή δράση και ο συντονισμός της αντικαπιταλιστικής αριστεράς για το ζήτημα του πολέμου. Το βασικό, όμως, είναι η πλαισίωση από τους αγωνιστές του μαζικού κινήματος, των εργατικών σχημάτων, τοπικών κινήσεων και των μαχόμενων συλλογικοτήτων της νεολαίας. Για αυτό η ΑΝΤΑΡΣΥΑ πρέπει άμεσα να μπει μπροστά για την δημιουργία μιας αντιπολεμικής κίνησης με την συμμετοχή πρωτοπόρων αγωνιστών που θα τροφοδοτούν πλατιά τους μαζικούς φορείς με το αναγκαίο περιεχόμενο πάλης για το αντιπολεμικό κίνημα.

Αν θα μπορούσαμε να συμπυκνώσουμε κάποια βασικά συνθήματα που οφείλουμε να βάλουμε στην προμετωπίδα της αντιπολεμικής πάλης στην Ελλάδα για την περίοδο θα ήταν τα εξής:

1. Να φύγουν οι βάσεις, έξω από το ΝΑΤΟ. Ήττα των ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν! Αλληλεγγύη στον ιρανικό λαό. Καμιά εμπλοκή της Ελλάδας! Άμεση απόσυρση από τις αποστολές σε Μέση Ανατολή και Αν. Μεσόγειο
2. Όχι στους πολεμικούς εξοπλισμούς, ενάντια στον αντιδραστικό ανταγωνισμό Ελλάδας και Τουρκίας Όχι εξορύξεις σε ΑΟΖ για χάρη πολυεθνικών, ελληνικών, τουρκικών, ισραηλινών εταιρειών. Καμιά συνεργασία με το γενοκτονικό Ισραήλ.
3. Αγώνας ενάντια στην ακρίβεια και την οικονομική επιβάρυνση. Τον πόλεμο και την αισχροκέρδεια δεν θα τα πληρώσει ο λαός. Λεφτά για μισθούς, παιδεία, υγεία κλπ και όχι για φρεγάτες. Να ηττηθεί η κυβερνητική πολιτική!
4. Αγώνας ενάντια σε περιστολή λαϊκών ελευθεριών, μιλιταρισμό, εθνικισμό. Ο λαός δεν θα γίνει πιόνι για το πολεμικό σφαγείο.

Να σταθούμε αντάξιοι σε όσα απαιτεί η εποχή

Η νέα εποχή των πολέμων στην οποία έχουμε βίαια εισαχθεί λόγω του παροξυσμού των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών δημιουργεί αυξημένα καθήκοντα για τους επαναστάτες. Για να πάψει η συγκρότηση ενός μάχιμου και μαζικού αντιπολεμικού κινήματος να είναι ευχολόγιο απαιτείται στρατηγική πλήρους ανατροπής του συστήματος, των αστικών τάξεων και των μπλοκ τους που θρέφουν την πολεμική μηχανή. Ιδιαίτερα στη σύγχρονη εποχή του ολοκληρωτικού καπιταλισμού η συγκρότηση του στρατοπέδου των “από κάτω”, των δυνάμεων της επαναστατικής κομμουνιστικής αριστεράς και του μετώπου της αντικαπιταλιστικής αριστεράς είναι κρίσιμος όρος και για το μπλοκάρισμα του πολέμου.

Ιδιαίτερα σε μια περίοδο που η παραμικρή παραχώρηση από το κεφάλαιο απαιτεί συνολική σύγκρουση με την αστική πολιτική, ο τερματισμός των πολέμων απαιτεί ένα αντιιμπεριαλιστικό αντιπολεμικό διεθνιστικό κίνημα το οποίο θα μπορεί να συνδέει τον αντιπολεμικό με την επαναστατική προοπτική. Μόνο το βάρος της κοινωνικής ανατροπής και η απειλή της επαναστατικής αλλαγής μπορούν να θέσουν όρια στα σχέδια των ιμπεριαλιστών.

Η τωρινή φάση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών προσομοιάζει την εποχή του πρώτου παγκοσμίου πολέμου ενός αντιδραστικού και άδικου πολέμου και από τα δύο ιμπεριαλιστικά στρατόπεδα σε βασική αντίθεση με την περίπτωση του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου όπου ο αντιφασιστικός του χαρακτήρας και η ύπαρξη ενός αντίπαλου δέους, όπως η Σοβιετική Ένωση, με νωπές τις κατακτήσεις της σοσιαλιστικής Οκτωβριανής Επανάστασης, δημιουργούσε τελείως διαφορετικά καθήκοντα.

Η στάση των Μπολσεβικών στο ζήτημα του πολέμου που οδήγησε στην νίκη της Οκτωβριανής επανάστασης, αλλά ακόμα και ηττημένες επαναστάσεις όπως στη Γερμανία έδειξαν ότι ένας άλλος δρόμος είναι εφικτός και έβαλαν φραγμό στη συνέχιση του πολέμου.

Τα ιμπεριαλιστικά στρατόπεδα διχάζονται και οδηγούνται σε ανοιχτές πολεμικές συγκρούσεις όταν η ανάγκη για την εξασφάλιση της πρωτοκαθεδρίας τους απειλείται από την όξυνση των μεταξύ τους ανταγωνισμών, αλλά μπορούν και είναι ενωμένα υπό την απειλή της ολικής ανατροπής της κυριαρχίας τους από τον λαϊκό παράγοντα. Υπό αυτό το πρίσμα οι λαοί και δη οι επαναστάτες δεν πρέπει να έχουν αυταπάτες για τον ρόλο του εκάστοτε ιμπεριαλιστικού μπλοκ.

Πιο συγκεκριμένα, στην παρούσα συγκυρία το μπλόκο στην πολεμική μηχανή των ΗΠΑ, η ήττα του ΝΑΤΟ, η ανατροπή της στρατηγικής συμμαχίας του ελληνικού κεφαλαίου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, το κλείσιμο των βάσεων και η έξοδος από το ΝΑΤΟ είναι ζωτικά αιτήματα πάλης για το αναγκαίο αντιπολεμικό κίνημα. Όμως πρέπει να γίνουν υπόθεση της πάλης του επαναστατικού υποκειμένου, της εργατικής τάξης. Η συμπόρευση και οι αυταπάτες για το ρόλο του ιμπεριαλιστικού άξονα Κίνας-Ρωσίας δεν μπορούν να αποτελέσουν την απάντηση στο σταμάτημα των πολέμων. Οτι δεν πρέπει κανείς να αυταπατάται για κάποιον προοδευτικό ρόλο σε κάποιο από τα καπιταλιστικά μπλοκ δεν σημαίνει πως δεν δίνουμε προτεραιότητα μάχης απέναντι στο ‘’δικό’’ μας στρατόπεδο, εκεί που συντάσσεται η δική μας αστική τάξη άρα στην μηχανή του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Η ανεξαρτησία της εργατικής πολιτικής είναι αδιαπραγμάτευτος όρος για την ανατροπή της κυριαρχίας του κεφαλαίου, για την επαναστατική διεθνιστική προοπτική. Για να μπορεί η ανθρωπότητα να ενωθεί σε ανώτερη βάση

Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ με τις θέσεις σε κρίσιμα ζητήματα όπως το προσφυγικό, τα ελληνοτουρκικά, τις ΑΟΖ. και με τη στάση της στο παλαιστινιακό, απέναντι στην πολεμική προετοιμασία και στους εξοπλισμούς(κ.α) απέδειξε ότι έχει τις δυνατότητες να είναι η δύναμη που θα συμβάλει στη συγκρότηση του αναγκαίου αντιπολεμικού κινήματος. Μια δύναμη που μπορεί και διαχωρίζει τα συμφέροντα της αστικής τάξης που κάποιοι επιδιώκουν να αναδείξουν ως πανεθνικά, από τα πραγματικά συμφέροντα της λαϊκής πλειοψηφίας με τα οποία δεν τέμνονται πουθενά. Δεν αρκούν διακηρύξεις και πασιφιστικές κραυγες για την ανάγκη ειρήνης. Απαιτείται ο κοινός αγώνας καθημερινά από κάθε μετερίζι στη μάχη του αντιπολεμικού, κοινωνικού, δημοκρατικού κινήματος για μια σύγχρονη επαναστατική τακτική σε κατεύθυνση σύνδεσης της με την επαναστατική ανατροπή.

Η επόμενη μέρα της 6^ης Συνδιάσκεψης της ΑΝΤΑΡΣΥΑ είναι στοίχημα να καταφέρει να δώσει νέα πνοή στην αντικαπιταλιστική αριστερά, να την βρει με αναβαθμισμένη πολιτική συμφωνία, δημοκρατική λειτουργία, νέα απεύθυνση στους αγωνιστές και τα ρεύματα της και με κοινό μέτωπο στον δρόμο στα κομβικά μέτωπα του εργατικού και αντιπολεμικού κινήματος. Αυτό το στοίχημα γίνεται όλο και πιο επιτακτικό να κερδηθεί όσο βυθιζόμαστε στην εποχή των πολέμων και της βαρβαρότητας.