• Κυρ, 07/06/2026 - 10:05
«Ο αντικαπιταλισμός είναι αναγκαιότητα» [του Θανάση Διαβολάκη]
Ο αντικακπιταλισμός είναι αναγκαιότητα στην εποχή μας. Μια εποχή που μαστίζεται από την πολύπλευρη κρίση του καπιταλιστικού συστήματος που ξεκίνησε το 2009 και ακόμα βασανίζει το καπιταλιστικό σύστημα αλλά και όλους εμάς, πολύ περισσότερο. 
 
Είμαστε σήμερα σε μια συγκυρία που η πολύπλευρη αυτή κρίση, οικονομική, πολιτική, οικολογική κτλ έχει πάρει πολύ έντονες διαστάσεις όπως εκφράζονται σήμερα με τις πολεμικές αντιπαραθέσεις που γίνονται σε μια σειρά χώρες, με την επιθετικότητα του ιμπεριαλισμού αλλά και με το γεγονός ότι στις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες οι εργαζόμενοι και οι εργατικές μάζες μαστίζονται από πολύ σοβαρά οικονομικά προβλήματα αλλά και με την προοπτική είτε ενός γενικευμένου πολέμου, είτε της απειλής του, πράγμα που θα έχει αντίστοιχα αρνητικές επιπτώσεις στους εργαζόμενους, αλλά και με την προσπάθεια να αντιμετωπιστεί το κίνημα αμφισβήτησης των επιλογών του κεφαλαίου με την ενεργοποίηση της ακροδεξιάς αλλά και της φασιστικής απειλής.
 
Η μοναδική διέξοδος για τους εργαζόμενους σε όλο τον κόσμο είναι η αντικαπιταλιστική προοπτική. Ο αντικαπιταλισμός όμως δεν είναι ένα γράμμα κενό χωρίς συγκεκριμένο πολιτικό περιεχόμενο. Ο δικός μας αντικαπιταλισμός έχει συγκεκριμένα στοιχεία.
 
Έχει το στοιχείο της πρωτοπορίας της εργατικής τάξης στην αντικαπιταλιστική πάλη και την προσπάθεια να οικοδομηθεί μια κοινωνία όπου η εργατική τάξη θα είναι στο τιμόνι, θα ελέγχει την εξουσία αλλά και το πλούτο. Έχει το στοιχείο της ανάγκης για ανατροπή του καπιταλισμού και όχι της μεταρρύθμισής του σε μια έστω φιλολαϊκή κατεύθυνση. Αυτό σημαίνει ότι οι επαναστάτες αντικαπιταλιστές στέκονται αντίθετοι στον κυβερνητισμό αλλά και στην επιλογή του κοινοβουλευτικού δρόμου για τον σοσιαλισμό, απορρίπτοντας έτσι πολιτικές που ζήτησαν στο παρελθόν την υποστήριξη του λαού προκειμένου να κυβερνήσουν. Είδαμε τα αποτελέσματα που είχαν οι προσπάθειες να αμφισβητηθούν τα μνημόνια και οι μνημονιακές πολιτικές χωρίς να αμφισβητηθεί ο πυρήνας τους που ήταν η προσπάθεια του κεφαλαίου να βγει από την κρίση.
 
Αντικαπιταλιστικές δυνάμεις και στη χώρα μας προτίμησαν σε εκείνη τη φάση να δώσουν την στήριξή τους σε ρεφορμιστικά σχέδια, διαφορετικά από το αντικαπιταλιστικό μέτωπο (π.χ. αντιμνημονιακό μέτωπο ή αντινεοφιλελεύθερο μέτωπο). Έχει όλος ο κόσμος την εμπειρία που έδειξε ότι τέτοιου είδους μέτωπα που επιχείρησαν ή ισχυρίστηκαν ότι θα επιχειρήσουν να φέρουν ριζικές αλλαγές χωρίς να αμφισβητούν τον πυρήνα του συστήματος, απέτυχαν παταγωδώς. Τα αποτελέσματα τα ζούμε και σήμερα. Μιλάω προφανώς για την αποτυχία της προσπάθειας του ΣΥΡΙΖΑ να κυβερνήσει και τον εγκλωβισμό αντικαπιταλιστικών δυνάμεων σε αυτό το σχέδιο, που κάποια στιγμή βέβαια τους έφερε έξω από αυτό το μέτωπο. 
 
Επιλέχθηκε λοιπόν στο ξεκίνημα αυτής της κρίσης να φτιαχτεί το αντικαπιταλιστικό μέτωπο της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Δεν ήταν τυχαίο ότι η ΑΝΤΑΡΣΥΑ δημιουργήθηκε ακριβώς εκείνη την εποχή με το ξέσπασμα της μεγάλης κρίσης του καπιταλισμού και της διάθεσης πολλών κομματιών εργαζομένων αλλά και αγωνιστών να χτυπήσουν τον ίδιο τον πυρήνα του συστήματος.
 
Η επιλογή της δημιουργίας αντικαπιταλιστικού μετώπου είχε ως βασικό στόχο να δημιουργηθεί μια ενότητα αντικαπιταλιστικών δυνάμεων με στόχο να φέρει στο πολιτικό προσκήνιο την αντικαπιταλιστική προοπτική, προσπαθώντας η αντικαπιταλιστική προοπτική να κερδίσει μάζες εργαζομένων και να προσπαθήσει να παίξει ουσιαστικό ρόλο στα πολιτικά πράγματα. Να αναδειχθεί δηλαδή ο αντικαπιταλισμός ως υπαρκτή πολιτική δύναμη που θα μπορούσε να παράγει πολιτικά αποτελέσματα και να οδηγήσει όλο το κίνημα αμφισβήτησης που υπήρχε εκείνη την εποχή -το αντιμνημονιακό κίνημα- προς τα αριστερά και προς την εργατική διέξοδο από την κρίση. Η δημιουργία όμως μιας υπαρκτής πολιτικής δύναμης που να μπορεί να παράγει πολιτικά αποτελέσματα σε αυτή την κατεύθυνση απαίτησε και τη δημιουργία μιας οργανωτικής δύναμης αντίστοιχα. Δεν μπορεί να υπάρχει αντικαπιταλιστική προοπτική εάν δεν υπάρχει το πολιτικό μέσο για το άνοιγμα αυτής της προοπτικής.
 
Αποφάσεις
Έτσι λοιπόν, οι αντικαπιταλιστικές δυνάμεις της εποχής του 2009 που κατέλεξαν να δημιουργήσουν την ΑΝΤΑΡΣΥΑ πήραν σημαντικές πολιτικές αποφάσεις για το τι είδους μέτωπο χρειάζεται. Εκτός από τον αντικαπιταλιστικό χαρακτήρα το μέτωπο επέλεξε να είναι όχι μια συνεννόηση κορυφής των αντικαπιταλιστικών οργανώσεων αλλά ένα μέτωπο μέσα στο οποίο να μπορούν να βρουν τη θέση τους πάρα πολλοί ανένταχτοι αγωνιστές για να δοθεί έτσι η δυνατότητα μέσα από τις τοπικές και κλαδικές συνελεύσεις της ΑΝΤΑΡΣΥΑ σε έναν κόσμο να συζητάει και να έχει πολιτική παρέμβαση. Η δημιουργία της ΑΝΤΑΡΣΥΑ έδωσε πραγματικά πολύ μεγάλη ελπίδα σε έναν κόσμο και αυτό φάνηκε από την υποστήριξη που είχε και στις μεγάλες πολιτικές αναμετρήσεις που σημάδευσαν την περίοδο.
 
Λέω χαρακτηριστικά ορισμένα αποτελέσματα στις εκλογές του 2009, η ΑΝΤΑΡΣΥΑ κάνει ένα καλό πολιτικό αποτέλεσμα και καταγράφεται ως η 8η πολιτική δύναμη στη χώρα, ενώ στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές που ακολούθησαν το 2010 κατάφεραν ένα ποσοστό που πλησιάζει το 2% στα σχήματα που η ΑΝΤΑΡΣΥΑ στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές της εποχής κατέβασε. Το Μάιο του 2012 κατέγραψε ένα ποσοστό γύρω στο 1,2% συγκεντρώνοντας αρκετές δεκάδες χιλιάδες ψήφους. Δυστυχώς και μιλώντας με την εμπειρία όλων αυτών των χρόνων η ΑΝΤΑΡΣΥΑ δεν κατόρθωσε να δώσει σάρκα και οστά στις προσδοκίες όλων των αγωνιστών που ακολούθησαν τουλάχιστον στην αρχική φάση το εγχείρημα. Οι σειρήνες του ρεφορμισμού και οι δυσκολίες της αντικαπιταλιστικής πάλης οδήγησαν κομμάτια της ΑΝΤΑΡΣΥΑ σε άλλα σχέδια με αποτέλεσμα την αποχώρησή τους.
 
Το αποτέλεσμα αυτών των αποχωρήσεων και της στράτευσης αντικαπιταλιστικών δυνάμεων σε άλλα σχέδια, το είδαμε από την αποτυχία αυτών των σχεδίων. Και το ερώτημα σήμερα είναι εάν το αντικαπιταλιστικό μέτωπο έχει λόγο ύπαρξης, μπορεί να είναι χρήσιμο και πώς μπορεί να αναδειχθεί σε αυτή την ικανή δύναμη να δώσει και μορφή αλλά και πολιτικό σχέδιο που θα μπορέσει να οδηγήσει στην ανατροπή της επίθεσης που υφιστάμεθα σήμερα και στο άνοιγμα του δρόμου για την αντικαπιταλιστική προοπτική. 
 
Η δική μου απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι ότι χρειάζεται σήμερα το αντικαπιταλιστικό μέτωπο και δεν μπορούμε στη συζήτηση γι’ αυτό να αφήσουμε πίσω όλη την εμπειρία της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Πρέπει να πάρουμε όλη αυτή την εμπειρία, να αποφύγουμε λάθη του παρελθόντος. Αλλά το αντικαπιταλιστικό μέτωπο που χρειαζόμαστε σήμερα δεν είναι ένα αντικαπιταλιστικό κάστρο, ένα αντικαπιταλιστικό φρούριο μέσα στο οποίο θα πάνε να χωθούν οι αντικαπιταλιστικές δυνάμεις.
 
Οδηγός
Ο ρόλος του αντικαπιταλιστικού μετώπου είναι να μπορέσει να μπει μπροστά σ' αυτό το κίνημα αμφισβήτησης και αντίστασης που βλέπουμε σήμερα, να έχει ηγετικό ρόλο σ' αυτό το κίνημα και να μπορέσει να το οδηγήσει στην κατεύθυνση που είπαμε. Γι' αυτό και το αντικαπιταλιστικό μέτωπο πρέπει να είναι ανοιχτό. Όχι στην επιρροή των ρεφορμιστικών ιδεών εκτός του, αλλά ανοιχτό σε όλες εκείνες τις δυνάμεις που επιζητούν την αντικαπιταλιστική κατεύθυνση και ζητάνε οδηγό.
 
Και οδηγός σημαίνει πολιτικό πρόγραμμα και πολιτική οργάνωση. Τα βασικά στοιχεία του πολιτικού προγράμματος είναι το αντικαπιταλιστικό μεταβατικό πρόγραμμα που η ΑΝΤΑΡΣΥΑ πρότεινε από την αρχή της κρίσης -με ό,τι στοιχεία επικαιροποίησης στην τρέχουσα συγκυρία μπορούν να υπάρχουν- αλλά και οργάνωση. Γιατί χωρίς οργάνωση που να εμπνέει εμπιστοσύνη στις μάζες, αδυνατίζει και η ίδια την αντικαπιταλιστική προοπτική ως υπαρκτή δυνατότητα στο σήμερα.
 
Δεν χρειάζεται λοιπόν περιχαράκωση, χρειάζεται άνοιγμα σε όλο τον κόσμο που αγωνιά και αγωνίζεται σε όλους τους χώρους, αλλά με καθαρή την προοπτική της αντικαπιταλιστικής ανατροπής. 
 
Αυτό σημαίνει ότι πρέπει στην ΑΝΤΑΡΣΥΑ να ξαναδώσουμε δύναμη και ρόλο στις τοπικές συνελεύσεις, να δώσουμε τη δυνατότητα σε όλους τους ανθρώπους που θέλουν να δουλέψουν μαζί στους χώρους να το κάνουν.
 
Όπου το κάναμε το προηγούμενο διάστημα, είχαμε πάρα πολύ σημαντικά αποτελέσματα και σε γειτονιές, αλλά και σε εργατικούς και σε συνδικαλιστικούς χώρους. Τα αποτελέσματα των συνδικαλιστικών κινήσεων που συμμετέχει η ΑΝΤΑΡΣΥΑ είναι χαρακτηριστικά και είναι πάρα πολύ καλά σε μια σειρά πολύ κρίσιμους χώρους. Δύναμη λοιπόν στις γενικές συνελεύσεις, άνοιγμα σε όλο τον κόσμο που θέλει να αγωνιστεί και πολιτικό πρόγραμμα που με βάση το αντικαπιταλιστικό μεταβατικό πρόγραμμα να μπορεί να δώσει διέξοδο στο σήμερα.
 
Η πίεση που δέχεται ο κόσμος από την επίθεση είναι τόσο μεγάλη που αναζητά προτάσεις και λύσεις για το σήμερα. Το πρόγραμμά μας μπορεί να δώσει αυτές τις προτάσεις και μια ισχυρή οργάνωση που να στηρίζεται στην ΑΝΤΑΡΣΥΑ των τοπικών συνελεύσεων και των μελών να δώσει και την οργανωτική δύναμη που χρειάζεται για να αποκτήσει την εμπιστοσύνη των μαζών και να μπει μπροστά στην προσπάθεια για την αντικαπιταλιστική προοπτική.
 
Θανάσης Διαβολάκης,
μέλος ΚΣΕ ΑΝΤΑΡΣΥΑ